vrijdag 15 juli 2011

De Balinese kalender - hogere wiskunde

In een aantal stukjes had ik al een paar keer naar de Balinese kalender verwezen. Nu eindelijk, na het nodige gezoek op internet en twee gesprekken met de Manku, de priester hier, ben ik er nu eindelijk achter hoe het werkt. (hoop ik)

Volgens de Balinese kalender, de Pawukon, bestaat een jaar uit 210 dagen. Dit verklaart gelijk het grote aantal ceremonies, omdat elke ceremonie volgens onze kalender dus haast twee keer per jaar voorkomt. Maanden kent de kalender niet, alleen weken en dagen. De namen van de weken zal ik maar niet vermelden, het zijn er namelijk 85 en elke week heeft ook een naam.
Om te beginnen wat simpels.
Een jaar bestaat uit 30 weken van 7 dagen, dus 210 dagen. Volgens onze kalender:
zondag-Ravi, maandag-Candra, dinsdag-Kuja, woensdag-Budah, donderdag-Guru. vrijdag-Bhrigu, zaterdag-Sani.

Daarnaast en parallel lopend, 42 weken van 5 dagen, dus 210 dagen. Volgens onze kalender:
zondag-Umanis, maandag-Pahing, dinsdag-Pon, woensdag-Wage, donderdag-Kliwon, vrijdag-Umanis, zaterdag-Pahing, zondag-Pon enzovoort.

En nu wordt het ingewikkeld, er zijn ook nog 10 weken met een verschillend aantal dagen, varierend van een week met 1 dag tot een week met 10 dagen..
week1  -Luang
week2  -Menga, Pepet
week3  -Pasah, Seteng, Kajeng
week4  -Sri, Laba, Jaya, Menala
week5  -Paing, Pon, Wage, Keliwon, Umaris
week6  -Tungleh, Aryang, Urukung, Paniron, Was, Maulu
week7  -Redite, Coma, Anggara, Budah, Wraspati, Sukra, Saniscara              
week8  -Sri, Indra, Guru, Yama, Ludra, Brahma, Kala, Uma
week9  -Dangu, Jangur, Gigis, Nohan, Ogan, Eragan, Urungan, Tulus, Dadi
week10 -Sri, Pati, Raja, Manuh, Duka, Manusa, Raksasa, Suka, Dewa, Pandita

Totaal dus 30+45+10 is 85 weken met in totaal 7+5+55 is 67 dagen.
Bent u er nog?

Omdat 210 niet deelbaar is door 4, 8 en 9 moet er dus voor deze weken een aanpassing plaatsvinden, men laat in die periode gewoon een aantal dagen weg. Rekening houdend met het feit dat alle weken gelijktijdig op de eerste dag beginnen en parallel lopen met elkaar betekend dit dus dat elke dag maximaal 12 verschillende
namen kent.

Als voorbeeld, de eerste dag van het nieuwe jaar (zeg maandag) heeft dus de namen:
Candra volgens de 7 dagen kalender
Pahing volgens de 5 dagen kalender
Luang volgens week1, Menga volgens week2, Pasah week3, Sri, Paing, Tungleh, Redite, Sri, Dangu en nogmaals Sri.
De tweede dag, dinsdag:
Kuja, Pon, Luang, Pepet, Seteng, Laba, Pon, Aryanng, Coma, Indra, Jangur en Pati.
20 november 2011 begint het nieuwe jaar, dus komt de dag Sri 3 keer voor, maar met verschillende weeknamen.

Deze kalender wordt door alle Hindu priesters gebruikt voor het bepalen van goede dagen voor ceremonies, tempel ceremonies, trouwerijen en crematies. Elke weeknaam en elke dagnaam in die week heeft een bepaalde betekenis, en door een speciale reken formule kan de priester daaruit bepalen welke dag de goede is.
En wonderbaarlijk, dat op de vingers van 1 hand...

Maar ook hier zijn weer uitzonderingen op. Zo wordt Guningan en Kalungan wel volgens de Pawukon kalender bepaald, maar Nyepi weer niet. Die dag wordt bepaald door de stand  van de zon en de maan ten opzichte van de evenaar. Als die in een rechte lijn liggen is het dus Nyepi. Gewoonlijk is dat tussen maart en begin april.

1 opmerking:

kalender 2012 zei

Ziet er goed uit !
thxz voor de tips :)

gr
Rob